Kunstloc Brabant roept ontwerpers, kunstenaars en andere creatieve teams op om deel te nemen aan de Design Challenge WaterWerkt in het Dommeldal, een ontwerpend onderzoek dat uitnodigt om het historische watermolenlandschap van het Dommeldal te verbinden met urgente vraagstukken rond klimaatadaptatie, erfgoed en landschap. De uitdaging biedt ruimte voor verbeeldingskracht en interdisciplinair ontwerp met zicht op presentatie tijdens de Dutch Design Week 2026.
De Design Challenge WaterWerkt in het Dommeldal richt zich op het historische watermolenlandschap in het Dommeldal, een beekdal in Noord-Brabant tussen Son en Boxtel dat van oudsher een geïntegreerd watersysteem kende met stuwen, molens en fijnmazige waterregimes. Klimaatverandering maakt deze beekdalen kwetsbaar: periodes van droge en natte omstandigheden wisselen elkaar in toenemende mate af, wat leidt tot droogte in landbouwgebieden, verdroging van natuur én piekafvoeren bij extreme regenval. Kunstloc Brabant wil met deze challenge laten zien hoe ontwerpteams vanuit verschillende disciplines kunnen bijdragen aan toekomstbestendige oplossingen, waarin het verleden een rol speelt bij de aanpak van hedendaagse opgaven.
Deze ontwerpuitvraag nodigt niet louter uit tot technische ingrepen, maar vraagt om ontwerpend onderzoek dat hydrologie, landschap, cultuurhistorie en ecologie samenbrengt. Door deze domeinen te integreren ontstaat een breed perspectief op de vraag: hoe kan de historische kennis rond watermolenlandschappen worden ingezet om het beekdal robuuster te maken tegenover klimaatverandering, én tegelijkertijd de kwaliteiten van landschap en erfgoed te versterken? Deze benadering kijkt voorbij het traditionele waterbeheer en zet ruimtelijke verbeelding in als instrument om complexe opgaven te benaderen.
Interdisciplinaire samenwerking als kern
De challenge benadrukt het belang van samenwerking tussen verschillende vakdisciplines en kennisgebieden. Creatieven zoals ontwerpers en kunstenaars worden expliciet uitgenodigd om in teams samen te werken met erfgoed- en landschapsexperts, waterschapsmedewerkers en andere relevante partners. Deze samenwerking moet leiden tot verbeeldingsvolle perspectieven die niet alleen technisch onderbouwd zijn, maar ook een brede maatschappelijke betekenis kunnen krijgen. Door het samenbrengen van uiteenlopende expertise ontstaat een ontwerpkader waarin ecologische, cultuurhistorische en sociale waarden tegelijk worden meegenomen.
De uitdaging bouwt voort op eerdere Design Challenges van Kunstloc Brabant, waarbij multidisciplinaire samenwerking heeft geleid tot vernieuwende voorstellen die het gesprek over landschap en klimaatadaptatie verbreden. Ook nu staat het verbinden van kunst en ontwerp met wetenschap, beleid en praktijk centraal, met als doel ruimte te maken voor innovatieve visies op de toekomst van het Dommeldal. De resultaten van deze challenge worden gepresenteerd tijdens de Dutch Design Week 2026 in Eindhoven, waar de teams hun inzichten delen in een dialoogsessie met de jury, experts en beleidsmakers.
Urgentie en inspiratie
Het Dommeldal vormt een voorbeeld van een veelvoorkomende opgave in Nederlandse beekdalen: het combineren van klimaatadaptatie, natuurontwikkeling, erfgoedwaarden en recreatieve kwaliteit in één samenhangend landschap. De challenge laat zien dat dergelijke opgaven niet alleen technisch of ecologisch van aard zijn, maar juist vragen om verbeelding en integratie van verschillende perspectieven. Door ontwerpteams uit te dagen met deze brede opgave, wordt gezocht naar ideeën die zowel inspirerend zijn als toepasbaar in de praktijk.
Daarmee is het meer dan een ontwerpwedstrijd. Het initiatief laat zien hoe ontwerpend onderzoek kan functioneren als brug tussen historie en toekomst, tussen waterbeheer en ruimtelijke kwaliteit. Het Dommeldal wordt zo een testgebied waar ideeën ontstaan die ook elders in Nederland relevant kunnen zijn, juist op plekken waar landschap, klimaat en erfgoed elkaar raken.
Meer informatie in inschrijven