Insectenval tijdens het onderzoek (© Radboud Universiteit)
Zelfs in groene landbouwgebieden maken heggen een aantoonbaar verschil voor insecten. Onderzoek van de Radboud Universiteit laat zien dat lokale maatregelen cruciaal blijven, ongeacht de omgeving.
Perceelranden met heggen trekken ruim twee keer zoveel insecten aan als randen zonder extra beplanting. Dat blijkt uit drie jaar veldonderzoek van ecoloog Robin Lexmond in de Ooijpolder en de Duffelt, een relatief groen landbouwgebied bij de Waal. Met speciale tentvormige vallen werden insecten gevangen en gewogen op 24 locaties langs akkers en graslanden. De verschillen zijn aanzienlijk. Waar heggen aanwezig waren, werd meer dan twee keer zoveel insectenbiomassa gemeten als op kale perceelranden. Bloemenstroken hadden wel een positief effect, maar bleven duidelijk achter. Bovendien bleek dat effect minder stabiel. Volgens Lexmond komt dat doordat bloemenstroken vaak jaarlijks worden omgeploegd en opnieuw ingezaaid. Hierdoor ontbreken vaste schuilplekken en voedselbronnen in cruciale periodes, zoals de winter en het vroege voorjaar.
Heggen bieden juist continuïteit. Ze blijven jarenlang staan en vormen een stabiele leefomgeving met beschutting, voedsel en voortplantingsplekken. Daarmee ondersteunen ze insecten gedurende het hele jaar.
Lokale ingrepen belangrijker dan gedacht
Opvallend is dat de bredere omgeving minder invloed had dan verwacht. Factoren zoals perceelgrootte, type landbouw en de hoeveelheid bos in de buurt bleken nauwelijks effect te hebben op de hoeveelheid insecten. Alleen de aanwezigheid van beschermde natuurgebieden in de omgeving liet een lichte toename zien. Toch bleef het effect van heggen ook daar overeind. Zelfs in gebieden met al veel natuur zorgden heggen voor extra insecten. Dat maakt de uitkomst relevant voor beleid en inrichting van het landelijk gebied. Investeren in biodiversiteit op grotere schaal is waardevol, maar kleinschalige maatregelen op perceelniveau blijken minstens zo belangrijk.
Elke meter telt
De resultaten onderstrepen het belang van structurele landschapselementen in agrarische gebieden. Insecten spelen een sleutelrol in bestuiving en natuurlijke plaagbestrijding, en zijn daarmee onmisbaar voor voedselproductie. Het wereldwijde verlies aan insecten maakt effectieve maatregelen urgent. Volgens Lexmond is de conclusie helder: elke extra meter heg draagt bij. Niet alleen in intensief gebruikte landbouwgebieden, maar ook in landschappen waar al geïnvesteerd wordt in natuur.
Lees de gehele research paper (in het Engels) hier