the ESSENCE: Dutch Graffiti Library expo in STRAAT

13 april 2026 - Philip Fokker
Philip Fokker

In het Amsterdamse STRAAT opende donderdag 9 april de tentoonstelling the ESSENCE, over de essentie van graffiticultuur. De expo vormt het startschot voor een nieuwe samenwerking tussen STRAAT en Dutch Graffiti Library. 

Over graffiti lopen de meningen uiteen, geen enkele uiting van menselijke creativiteit wordt zowel kunst als vandalisme genoemd door voor- en tegenstanders van het medium. Ik ben, wel zo eerlijk om meteen kleur te bekennen natuurlijk, een voorstander van deze kunstvorm die zich telkens opnieuw uitvindt. Ik ontcijfer liever letters in een kleurrijk pallet of puzzel een ingewikkelde tag 'uit elkaar', dan dat ik mij laat verleiden tot nóg een suiker en kleurstoffenbom in de vorm van een ijsje of het lezen van de zoveelste onbezielde reclameslogan.

Dutch Graffiti Library on tour

Bij het graffitimuseum STRAAT, op het Amsterdamse NDSM-terrein geven ze graffiti als kunstvorm alle ruimte. Dat kan ook makkelijk hier, want STRAAT is gevestigd in een gigantische voormalige fabriekshal. Een wisselende selectie grote doeken en werken van gerenommeerde internationale graffitikunstenaars trekt jaarlijks zo'n 200.000 bezoekers. Binnen de hal is behalve horeca en een goede museumwinkel ook een aparte ruimte gebouwd - zeg maar een vierkante doos - waar ruimte is voor kleinschaligere exposities. En dit is waar de broers Richard en Marcel van Tiggelen van Dutch Graffiti Library (DGL) tot en met 30 december van dit jaar de tentoonstelling the ESSENCE hebben ingericht.

Afb2 Bill Blast (derde van rechts) en de leden van de Dutch Graffiti Library, rechts van hem, tijdens de officiële opening (© Philip Fokker)

Inkijkje in een uitzonderlijke privéverzameling

In 1985, toen de broers 14 jaar oud waren, raakten ze besmet met het graffiti-virus, een pijler van de hiphopcultuur die ontstond in New York City. In die tijd was de aandacht voor graffiti in Nederland schaars, op een paar krantenartikelen over de nieuwe subcultuur na. Langzaam bouwden ze een netwerk van vrienden op en begonnen ze zeldzame graffiti-items te verzamelen, zoals schetsen, foto's en zines. In vijfendertig jaar groeide hun passie uit tot een uitzonderlijke verzameling, die meer dan 15.000 items beslaat. Richard en Marcel zijn dan ook begrijpelijk de curatoren binnen DGL, terwijl directeur Sanne van Doorn de praktische en zakelijke uitdagingen tackelt. 

Afb3 Het publiek tijdens de opening (© Philip Fokker)  

In de tentoonstelling the ESSENCE zijn werken te zien die zich richten op de kern van deze kunstuiting. Of, zoals de samenstellers het zelf zeggen: 'Namen, tags, strepen en herhaling als bouwstenen van een visueel systeem. Lijn, vorm, flow en ritme smelten samen tot een autonome beeldtaal, gedragen door beweging en de drang om aanwezigheid te markeren.'

Goedbezochte opening

En met die aanwezigheid zat het tijdens de feestelijke opening zeker goed. De menigte die haar weg had gevonden naar het NDSM-terrein was een mooie mix van liefhebbers, schrijvers (zoals graffitikunstenaars genoemd worden) en fans. Die laatste categorie herken je op dit soort openingen aan een schrift met vaak zwarte harde kaft (de zogenaamde black books) dat zij onder hun arm geklemd houden. Daarin staan hun eigen graffiti-schetsen en verzamelen ze ook de tags van bekende en bevriende schrijvers. Het spreekt voor zich dat de broers Van Tiggelen een groot aantal black books in hun verzameling hebben en bekende namen uit de scene, zoals DELTA en SHOE hebben in het verleden hun eigen black books gescand en laten uitgeven.

Afb4 Stukken uit de collectie van DGL (© Philip Fokker)

Eregast Bill Blast aka Wise

'Als je het over de essentie van deze cultuur hebt, dan mag iemand als Bill Blast eigenlijk niet ontbreken', zei Richard van Tiggelen tijdens de officiële opening. En dus werd de graffitilegende ingevlogen vanuit de VS om in de hoofdstad weer zijn kunsten te vertonen, zoals hij veertig jaar eerder deed toen hij exposeerde in de Amsterdamse Yaki Kornblit Gallery. Voor the ESSENCE maakte hij een nieuw werk, geïnspireerd op een break dance-idool van Bill Blast.

Meerjarige samenwerking

the ESSENCE is het startschot van een meerjarige samenwerking tussen STRAAT en Dutch Graffiti Library. Het zichtbaar maken van graffiti als cultuur en erfgoed is de rode draad die beide partijen verbindt. STRAAT als inmiddels internationaal vermaard museum en de broers Van Tiggelen curatoren met een gigantische verzameling én 35 jaar ervaring. Dat gaat dus nog mooie tentoonstellingen en bijeenkomsten opleveren...

Afb6 Stukken uit de collectie van DGL (© Philip Fokker)  

Dus ga snel eens langs bij STRAAT, vergaap je aan de gigantische doeken in de voormalige fabriekshal en verdiep je kennis bij de expo the ESSENCE. En wie weet kijk jij straks ook met andere ogen naar de tags, murals en throw ups in het fysieke domein...

Meer info: STRAAT & Dutch Graffiti Library

Afb7 Stukken uit de collectie van DGL (© Philip Fokker)

Altijd op de hoogte blijven?

Philip Fokker

Publiceert sinds begin 2000 artikelen en columns. Hij deed dit in onder meer voor De Groene Amsterdammer, Museumtijdschrift, Bright, Hard Gras, Life After Football, De Boekenkrant en talloze andere (vak)media. Voor het vakblad Stadswerk Magazine vulde hij zestien jaar (2009-'25) de specials met artikelen over de openbare ruimte in Nederland. Veel van zijn werk is te vinden op philipfokker.com. Zijn podcast Hoe Maak Je Het? - waarin hij makers aan het woord laat - telt inmiddels meer dan vijftig afleveringen en is op elk podcastplatform te beluisteren.

Bekijk meer van Philip Fokker